Özellikler teorisi nedir?

Belirli bir grup içinde bir kişinin lider olarak kabul edilmesi ve grubu yönetmesinin nedeni bu kişinin sahip olduğu özelliklerdir. Bu teoriye göre lider, fiziksel ve kişiliközellikleri açısından izleyicilerden farklıdır.

Liderlerin hangi açılardan izleyicilerden farklı olduğunu açıklayabilmek için yüzlerce araştırma yapılmış ve örnek olarak verilen şu özellikler üzerinde durulmuştur.

•  Yaş

•  Güzel konuşma yeteneği

•  Dürüstlük    

•  Boy

•  Zeka

•  Samimiyet    

•  Cinsiyet

•  Bilgi

•  Doğruluk

•  Irk

•  Kişiler arasındaki ilişki kurma yeteneği

•  Açıksözlülük

•  Yakışıklılık

•  Kendine güven

•  Başkalarına güven duyma

•  İnsiyatif sahibi olma

•  Hissel olgunluk

•  Kararlılık

•  İş başarma yeteneği

Önderlik sürecini sadece “önder” değişkeni olarak ele alan bu teori eleştirilere uğramıştır. Yapılan araştırmalarda bazen etkin liderlerin aynı özellikleri taşımadığı belirlenmiş; bazen grup üyeleri arasında (izleyiciler) arasında liderin özelliklerinden daha fazlasına sahip olanlar bulunduğu halde bunların lider olarak ortaya çıkmadıkları gözlenmiştir. Bu sonuçlar, liderlik sürecinin tam olarak anlaşılabilmesi için başka değişkenlere de bakılmasını zorunlu kılmıştır. Liderin sahip olduğu özellikler yerine, izleyicilerin özelliklerine, liderin nasıl davrandığına bakmaya başlamışlardır. Böylece karşımıza Davranışsal Liderlik Teorisi çıkmıştır.

Kaynak: Prof. Dr. Ramazan Aktaş’ın “Liderlik Sunumu”ndan derlenmiştir (Erişim Tarihi: 02/05/2011).