Akarsuyun akışa geçtiği yere kaynak, içinde aktığı oluğa yatak, göl veya denize ulaştığı kısma ağız denir. Akarsuların kollarıyla oluşturduğu sisteme akarsu ağı, akarsuyun suyunu topladığı alana havza adı verilir. Akarsu havzası suyunu denize ulaştırabiliyorsa açık havza, ulaştıramıyorsa kapalı havza olarak adlandırılır. Akarsuyun kaynak ve ağız arasındaki yükselti farkına akarsu profili denir. Kaynak: Milli Eğitim Web […]

Kurak bölgelerde eğimli ve bitki örtüsünden yoksun araziler, sağanak yağmurlar nedeniyle oluşan yüzey akışlarıyla binlerce küçük vadi ve sırtlara ayrılır. Kötü görünüşlü bu arazilere kırgıbayır (badlands) adı verilir. Kaynak: Milli Eğitim Web Sitesinde Yer Alan “Mesleki Açık Öğretim Lisesi “Coğrafya 1″ (Hazırlayan: Derviş Ünlü)” Ders Notlarından Derlenmiştir (Ziyaret Tarihi: 03/02/2010).

Rüzgarlar etkili olduğu alanlarda, yerden havalandırdıkları kum ve toz boyutunda­ki malzemeyi hızlarının azaldığı yerlerde biriktirirler. Kum boyutundaki malzemelerin biriktiği alanlarda kumullar, toz boyutundaki malzemenin biriktiği alanlarda ise lös adı verilen topraklar oluşur. Lösler mineral bakımından zengin oldukları için en verimli toprak gruplarındandır. Çöllerde rüzgarlarla sürekli yer değiştiren hilal şeklindeki kum tepelerine barkan adı verilir. Kaynak: […]

Temmuz ayında Kuzey Yarım Küre yaz mevsimini yaşadığı için en sıcak alanlar buradadır. Kuzey Amerika’nın orta kesimleri, Afrika’nın kuzeyi ile Asya’nın batı ve orta kesimleri en sıcak bölgelerdir. Kuzey Yarım Küre’de karaların iç kısımları aynı enlemdeki okyanuslardan ve kıyılardan daha sıcaktır. Bu durum, karalarla denizler arasındaki ısınma ve soğuma farklılığından kaynaklanır. Güney Yarım Küre kış […]

Kış mevsiminde kuzey, kuzeybatı ve kuzeydoğudan esen soğuk ve kuru rüzgarlardır. Akdeniz çevresinde etkili olan soğuk yerel rüzgarlar karayel, poyraz, bora ve mistraldir. Ekvator ve çevresinde basınç ve sıcaklık farklarının yüksek olmasından dolayı oluşan yerel rüzgarlar da vardır. Asya ve Avustralya’nın Büyük Okyanus kıyılarında oluşanlara tayfun (typhoon) denir. Atlas Okyanus’u ve Antil Adalarında oluşanlara Horikeyn […]

Dünyanın sürekli olarak karlar ve buzlarla kaplı olan kutup bölgelerinde görülen iklim tipidir. Kuzey Kutbu çevresinde Grönland Adası’nın iç kısımlarında ve Antarktika’da etkilidir. Sıcaklık ortalaması bütün yıl boyunca 0° C’un altındadır. Sıcaklık, çoğu zaman – 40° C’a hatta daha altına iner. Yıllık sıcaklık farkı 30° C dolaylarındadır. Güneşlenme süresi çok uzun olmasına rağmen sıcaklık yükselemez. […]

İç kuvvetler gücünü, üst ve alt mantodaki sıcaklık ve yoğunluk farklarıyla oluşan konveksiyon akımlarından alır. İç kuvvetlerin etkisiyle oluşan hareketlerin tümüne tektonik hareketler adı verilir. Bunlar kıt’a oluşumu (epirojenez), dağ oluşumu (orojenez), püskürme (volkanizma) ve depremler (seizma) olmak üzere dört gruba ayrılır. Kaynak: Milli Eğitim Web Sitesinde Yer Alan “Mesleki Açık Öğretim Lisesi “Coğrafya 1″ […]

Yeryüzüne yağmur ve kar olarak düşen yağışın bir bölümü toprağa sızarak yer altı sularını oluşturur. Yer altı suları kalker (kireçtaşı), jips (alçıtaşı), kaya tuzu ve tebeşir taşlarından oluşan karstik yapıları kolaylıkla çözündürerek bünyelerine katar. Bu nedenle karstik arazilerde yer altı suları çeşitli aşınım ve birikim şekilleri oluşturur. Kaynak: Milli Eğitim Web Sitesinde Yer Alan “Mesleki […]

Akarsu aşındırmasının son safhasında ortaya çıkan hafif dalgalı düzlüklere peneplen (yontukdüz) denir. Kaynak: Milli Eğitim Web Sitesinde Yer Alan “Mesleki Açık Öğretim Lisesi “Coğrafya 1″ (Hazırlayan: Derviş Ünlü)” Ders Notlarından Derlenmiştir (Ziyaret Tarihi: 03/02/2010).

Rüzgarlar etkili olduğu alanlarda, yerden havalandırdıkları kum ve toz boyutunda­ki malzemeyi hızlarının azaldığı yerlerde biriktirirler. Kum boyutundaki malzemelerin biriktiği alanlarda kumullar, toz boyutundaki malzemenin biriktiği alanlarda ise lös adı verilen topraklar oluşur. Lösler mineral bakımından zengin oldukları için en verimli toprak gruplarındandır. Kaynak: Milli Eğitim Web Sitesinde Yer Alan “Mesleki Açık Öğretim Lisesi “Coğrafya 1″ […]