Kıyı tipleri

Orojenez, epirojenez, buzullar, dalga ve akıntıların etkileriyle farklı kıyı tipleri oluşur.

Dağların kıyıya paralel uzandığı kıyı tipine boyuna (Karadeniz, Akdeniz kıyıları), dik uzandığı girintili çıkıntılı kıyı tipine ise enine (Ege kıyıları) kıyılar denir.

Dağların kıyıya paralel uzandığı yerlerde, deniz yükselmesi sonucu vadiler deniz altında kalır. Dağ ve tepeler ise ada halini alır. Bu kıyılara dalmaçya tipi adı verilir.

Deniz yükselmesi sonucu bazı akarsu vadiler deniz altında kalır ve deniz bu vadiler boyunca iç kısımlara kadar sokulur. Bu tip kıyılara ria adı verilir.

Okyanusa dökülen akarsular gel git nedeniyle taşıdıkları malzemeleri ağız kısmında biriktiremezler. Kara içlerinde vadi aşınır ve derinleşir. Bu tip kıyılara haliçli kıyılar adı verilir.

Buzul aşındırması sonucu oluşan U vadiler deniz yükselmeleri soncu sular altında kalır. Böylece derin koylardan oluşan kıyılar meydana gelir. Bu kıyı tipine fiyortlu kıyı adı verilir.

Kaynak: Milli Eğitim Web Sitesinde Yer Alan “Mesleki Açık Öğretim Lisesi “Coğrafya 1″ (Hazırlayan: Derviş Ünlü)” Ders Notlarından Derlenmiştir (Ziyaret Tarihi: 03/02/2010).