Mıknatıs nedir?

Elektrik ile ilgili gereçlerin nasıl çalıştıklarını anlamak, mıknatısların ve manyetik alanların nasıl olduklarını anlamakla başarılabilir.

İğne pusula, bir destek üzerine oturtulmuş olan ince bir mıknatıstır. Bu destek, mıknatısın serbestçe dönmesini sağlar. Bir mıknatısın iki kutbu vardır. Daima manyetik kuzeye yönelen ve onu gösteren kutba, kuzey kutup denir. Diğer kutba ise güney kutup adı verilir (Şekil 1).

Şekil 1: Bir çubuk mıknatısın kutupları

Elektrik yüklerinde olduğu gibi; benzer kutuplar birbirlerini iter farklı kutuplar ise birbirlerini çekerler. Bir mıknatıs, diğer mıknatıslara ve mıknatıslanabilecek maddelere bir kuvvet uygular. Her bir mıknatısın etrafında kuzey kutuptan güney kutba yönelecek şekilde bir kuvvet alanı mevcuttur. Bu manyetik kuvvet sayesinde diğer mıknatıslar çekilir veya itilirler.

Manyetik özelliklerini yıllarca sürdürebilen bir mıknatısa kalıcı bir mıknatıs adı verilir. Kalıcı mıknatıslar demir, kobalt ve nikelden yapılmıştır. Bu üç metal kolayca mıknatıslanabilir ve manyetik özelliklerini uzunca süre koruyabilirler. Mıknatıslar alaşımlardan da yapılabilirler. Çubuk bir mıknatıs ve atnalı mıknatıs, kalıcı mıknatıslardır.

Kaynak: Prof. M. Selami Kılıçkaya, Editör: Yrd. Doç. Dr. Ali Cemalcılar, “Temel Fizik”, T.C. Anadolu Üniversitesi Yayınları No: 674, Açıköğretim Fakültesi Yayınları No: 331, ISBN 975 – 492 – 348 – 5, 1996.