Bencillik, başkalarını dikkate almadan sadece kendi çıkarını düşünme anlamına gelir. İnsanın yalnızca kendi “ben”ine uygun olanı “iyi”nin ölçütü sayan düşüncedir. Hobbes’a göre, insanı yönlendiren ‘kendini sevme’ ve ‘kendini koruma’ içgüdüsüdür. Bu yaklaşıma göre evrensel ahlak yasası yoktur.

Bireye fayda sağlayan davranış “iyi”, sağlamayan “kötü”dür. Faydalı olan kişiden kişiye değiştiği için evrensel ahlak yasası yoktur.

Kurucusu Aristippos’tur. O’na göre haz veren şey “iyi”,haz vermeyen “kötü”dür. İnsan sadece kendi yaşadığı hazzı bilebilir. Başkalarının hazzını bilemez. Bu nedenle evrensel ahlak yasası yoktur.

Oto-deterministler, iradeyi ve ahlaki eylemleri bir kişilik ürünü olarak görürler. İnsan bilgi birikimini zenginleştirerek, kişiliğini geliştirerek ve aklını kullanarak özgürleşmiştir. Sonuç olarak kişiliği gelişmiş olanlar, gelişmemiş olanlardan daha özgürdür.

Özgür olduğunu savunanlar (gerekirci olmayanlar); indeterministlere göre, insan ahlaki eylemde tamamıyla özgürdür. İnsan kendini özgür hissettiği için toplumdaki ahlak yasalarına özgürce uyar. Bu görüşlerden her ikisi de insan gerçekleri ile bağdaşmadıklarından üçüncü bir görüş ortaya çıkmıştır.

Özgür olmadığını savunanlar: (gerekircilik); deterministlere göre, insanın irade ve eylemleri içten ve dıştan gelen nedenlerle belirlenmiştir. Bireyin içinde bulunduğu şartlar iradeyi belirler ve kişinin özgür karar vermesini engeller. Bu yüzden insan eylemlerinde özgür değildir.

Bir gerçekliği değil, bir değerlendirmeyi içeren yargılardır, özneldir. Kişiden kişiye değişir. Değer yargılarının alanı geniştir. Kanıtlanamaz ve çürütülemezler. Mantık yargıları-“doğru”,yanlış” Sanat yargıları-“güzel”,”çirkin” Din yargıları –”sevap”,”günah” Ahlak yargıları-“iyi”,”kötü” şeklindedir. Bilim yargıları herkes tarafından kabul edilir, din yargıları (o dine inanan kişilerce kabul edilir ve kişilere göre) değişmez, ahlak yargıları değişir.

Nesneler dünyasına ilişkin yargılardır. Kişiden kişiye değişmez nesneldir. “Doğru” veya “yanlış” olurlar. Kanıtlanabilir ya da çürütülebilirler.

Bir iddiayı dile getiren söz dizisine yargı denir. Yargılar ikiye ayrılır; Gerçeklik yargıları Değer yargıları

Estetik yargıların özelliklerini şöyle sıralayabiliriz: Bilgisellik ve objektiflik yoktur. Yani doğrulanıp yanlışlanamaz. Sübjektif yargılardır. Zihin bütün insanlarda ortaktır. Beğeni ise kişilere göre değişir. Bu nedenle ” beğeniler üzerine tartışılamaz ” denir. Bunun sonucu olarak da, estetik yargılar öznel olmaları nedeniyle genel – geçer olamazlar. Kültürden kültüre değişebilen yargılardır. Ancak, estetik eğitimin yaygınlaşması ve insanlar arasındaki […]