Ahlaki davranışın amacı var mıdır? Varsa nedir? Toplumca belirlenen, insana zorla kabul ettirilen eylem biçimleri gerçekten “iyi” midir? İnsan ahlaki eylemde bulunurken özgür müdür? İnsanın doğası ahlaklı olmasına elverişli midir? Tüm insanların ortaklaşa benimseyebilecekleri evrensel ahlak yasaları var mıdır?

Ahlak yasası: Uyulması ahlak açısından gereken, genel-geçer kurallardır. Ahlaki karar: Ahlak kurallarına özgürce uymaktır. Ahlaki davranış: Ahlaka uygun davranışı gerçekleştirmedir. Ahlaka uygun davranış olarak dışa yansır. Davranışın dışa yansımayan yönü ise tutumdur. Örnek: Derse geç gelen öğrencinin öğretmene gerekçeyi belirtirken doğruyu söylemesi “iyi”, yalan söylemesi “kötü”, bu davranışlardan birini seçmesi “özgürlük”,doğru söylemeyi seçmesi “erdem”dir.

Erdem (Fazilet): İnsanın davranışlarında hep iyi olana yönelmesidir. Vicdan: Tutum ve davranışlarımızın ahlakça değerli olup olmadığını yargılama bilincidir. Bir çeşit iç mahkemedir. Bireyin iyi ya da kötü olanı seçmesini muhasebeye tabi tutmasıdır.

Özgürlük: Bireyin salt kendi iradesi ile “iyi” ve “kötü” olan davranışlardan birisini seçebilme gücüdür.Sorumluluk: Bireyin iyi ya da kötü olanı özgürce seçmesinin getirdiği sonuçlardır. İnsanın kendi eylemlerinin ya da yetki alanına giren herhangi bir olayın sonuçlarını üstlenmesidir.

İyi: İnsanın yapması gereken davranışlardır. Ahlakça değerli olandır. Kötü: İnsanın yapmaması gereken davranışlardır.

Varolan ahlak (moralite) üzerine düşünme, varolan ahlakı sorgulama etkinliğidir.İnsanın ahlaka ilişkin davranışlarının doğurduğu meseleleri ele alan felsefe dalıdır.Etik her zaman,her yerde ve her şart altında geçerli olabilecek ahlak kurallarının olup olmadığını sorgular.”İyi” ve “kötü”nün ne olduğunu bir problem olarak ele alır ve dolayısıyla “şunu yap”,” bunu yapma” biçiminde kurallar koymaz.Yani normatif değildir.Ayrıca yaptırımlara da sahip […]

Bir toplumda uyulması gereken kurallar bütünüdür. Toplumdan topluma, kültürden kültüre, zamandan zamana değişiklikler gösterir. Göreceli ve özneldir. Bu anlamda ” ahlak” değil “ahlaklar” vardır. Ahlak kuralları “iyi” ve “kötü” nün ne olduğunu buna göre iyinin yapılmasını kötünün yapılmamasını emreder. Yani kural koyucu (normatif) bir özellik gösterirler. Uyulmadığında yaptırımlara sahiptirler ve bireyleri kendisine uymaya zorlarlar.

Dünyanın ve toplumun geleceği konusunda iyimser bir bakış açısıyla kaleme alınmış yukarıdaki ütopyaların yanı sıra kötümser bir bakış açısıyla yazılmış ütopyalar da vardır. Bunlar gelecek için karamsardırlar. İnsanlığın geleceğinin özellikle kontrolsüz teknolojik gelişmeler yüzünden kötü olacağına ilişkin bir karamsarlık içermektedirler.Bu ütopyalara şunlar örnek olarak verilebilir: Aldous Huxley: Yeni Dünya George Orwel: 1984

Bu tür ütopyalar her şeyin yolunda gittiği, sosyal alanda herhangi bir problemin bulunmadığı, kusursuz bir devlet ve düzen tasarımını ifade eder. Bunlar iyimser bir bakış açısıyla kaleme alınmış ütopyalardır. Bu tür tasarımlara şunlar örnek olarak verilebilir: Platon: Devlet Farabi: El Medinet’ül Fazıla Thomas More: Ütopia Campenella: Güneş Ülkesi F.Bacon: Yeni Atlantik

Şimdiye kadar öngörülen veya uygulanan hiçbir devlet tarzı mutlak anlamda insan mutluluğunu sağlayamamıştır. Bu yüzden insanlar yeni devlet arayışlarını sürdürmektedirler. Bu çabalar kapsamında düş gücüne dayalı hayali devlet biçimleri de üretilmiştir. Bu hayali düzen tasarımlarına olmayan yer anlamına gelen Ütopya denir. Ütopya hiçbir yerde bulunmayan hayali bir devlet yazınıdır. Tarih içerisinde ütopya yazarları iki başlık […]