Sıvıları oluşturan tanecikler katılara göre daha hareketlidir. Bu hareketleri sırasında birbirleriyle çarpışırlar ve enerji alışverişinde bulunurlar. Enerjisi artan bir tanecik kendisine etkiyen çekim kuvvetlerini yener ve sıvıyı terk eder. Böylece gaz haline geçmiş, yani buharlaşmış olur. Sıvını yüzeyinde taneciklere etkiyen çekim kuvveti daha az olduğundan buharlaşma sıvının yüzeyinde olur. Her buharlaşan tanecik sıvıdan enerji aldığı […]

Katı maddelerin erime sıcaklığı genellikle basınçtan etkilenmez. Buz gibi bazı madde­ler erirken basınçtan etkilenirler. Buza basınç uygulandığında erime noktası düşer. Bu nedenle yayaların ve taşıtların geçtiği yerlerde karlar daha çabuk erir.

Katının içinde bulunan yabancı maddeler erime noktasını düşürür. Kışın otomobilin radyatörlerindeki suyun içine antifiriz denilen madde konulması suyun donma noktasını düşürür. Kışın yollara buzlanmayı önlemek için tuzun dökülmesinin nedeni de budur.

Donma olayının gerçekleştiği sıcaklığa donma sıcaklığı denir. Donma sıcaklığında bulunan 1 kg sıvının aynı sıcaklıkta 1 kg katı haline geçerken dışarıya verdiği ısıya donma ısısı denir. Aynı madde için erime sıcaklığı, donma sıcaklığına; erime ısısı da donma ısısına eşittir.

Normal koşullarda doğada katı, sıvı ve gaz halinde bulunan maddeler ısı vererek ya da ısı alarak bir halden başka bir hale geçebilirler. Katı haldeki bir maddeyi ısıtırsak bir süre sonra sıvı hale, sıvı halden de gaz haline geçer. Aynı şekilde gaz halindeki maddeyi soğutursak önce sıvı hale, sonra katı hale geçer. Bir maddenin katı halden […]

Bir maddenin 1 kilogramının sıcaklığını 1 K yükseltmek için gerekli ısı miktarına o mad­denin öz ısısı denir. Öz ısı c ile gösterilir. SI birim sisteminde öz ısı birimi J/kgK’dir. Öz ısı birimi olarak cal/g°C birimi de kullanılır. Öz ısı maddeler için ayırt edici bir özelliktir. Tablo 1: Bazı maddelerin öz ısıları Maddenin Adı Öz ısı […]

Isıalan ya da veren maddenin sıcaklığı değişir. Bir maddedeki sıcaklık değişikliği, o maddenin aldığı ya da verdiği ısı enerjisinin bir göstergesidir. Isıalan maddenin sıcaklığı yükselir ısıveren maddenin ise sıcaklığı düşer. Aynı maddenin değişik miktarlarına eşit ısı verilirse sıcaklıklarındaki değişmeler farklı olur. Aynı miktar ısı bir maddenin eşit miktarlarına verilirse sıcaklık değişimi aynı olur. Isı ve […]

Masanın ısınması su, bardak ve masa arasında ısı alış verişi olduğunu gösterir. Maddelerin sıcak ya da soğuk olduğunu dokunma duyumuzla anlayabiliriz. Bir maddeye dokunduğumuzda sıcaklık duyumu veriyorsa, madde bize ısı veriyor, soğuk duyumu veriyorsa bizden ısı alıyordur. Sıcaklıkları farklı maddeler bir araya getirilirse ya da birbirleri ile karıştırılırsa sıcaklığı yüksek olan madde ısı vererek soğurken, […]

Bir maddenin sıcaklığı azaldıkça o maddeyi oluşturan tanecikler yavaşlar. Madde soğutulmaya devam ederse öyle bir sıcaklığa ulaşılır ki tanecikler tamamen durur. Bu sıcaklık ulaşılabilecek en düşük sıcaklıktır. Ulaşılabilecek en düşük sıcaklığa mutlak sıfır denir. Gerçekte ulaşılamayan, ancak deneysel olarak kullanılan bu sıcaklık -273 °C’ye eşittir. Suyun donma sıcaklığı 273, suyun kaynama sıcaklığı 373 sıcaklık ölçeği, […]

Bir maddeye ısı enerjisi verildiğinde maddeyi oluşturan taneciklerin kinetik enerjileri, do­layısıyla sıcaklıkları artar. Sıcaklık taneciklerin kinetik enerjileri ile ilgili bir büyüklüktür. Bir maddedeki tanecik başına düşen ortalama kinetik enerji sıcaklıktır. Sıcaklığın artması ya da azalması moleküllerin hareketi ile ilgilidir. Moleküllerin hızlarının artması maddenin sıcaklığının artması anlamına gelir. Moleküller yavaşladıkları zaman maddenin sıcaklığı da azalır. Moleküllerin […]