Öznesi ve yüklemi aynı olan önermelerin sadece niceliğinin faklı olması durumuna Altık Önermeler denir. Örneğin: “Bütün güzeller akıllıdır.” “Bazı güzeller akıllıdır.” “Hiçbir güzel akıllı değildir.” “Bazı güzeller akıllı değildir.”

Öznesi ve yüklemi aynı olan önermelerin sadece nitelik olarak farklılaşmasıdır. Nitelikleri değişen tümel önermeler Üst Karşıt; nitelikleri değişen tikel önermeler Alt Karşıt önermeler olur. Örneğin: “Bütün yollar Roma’ya çıkar.” Üst “Hiçbir yol Roma’ya çıkan değildir.” Karşıt “Bazı yollar Roma’ya çıkar.” Alt “Bazı yollar Roma’ya çıkan değildir.” Karşıt

Aynı terimlerle kurulmuş olan önermelerin, ya nicelik, ya nitelik ya da hem nicelik hem de nitelik olarak birbirlerinden farklı olmasına denir. Bu durumdaki önermeler, üç şekilde incelenir.

Önermeler arasındaki ilişkilere bakmak için basit önermeler üzerinde inceleme yapmak gereklidir. Basit önermeler, bir özne ve yüklemden oluşur. Mantıkta özne “S” harfi ile (Subject) ve yüklem “P” harfi ile (Predicate) gösterilir. Önermelerin niteliklerine ve niceliklerine göre sınıflandırma yapılarak arasındaki ilişkileri belirtebiliriz. Nicelik için öznenin kapsamına, nitelik içinse yüklemin durumuna bakmak gerekmektedir. Bütün S’ler P’dir. Önermeler […]

Öznenin yüklemde belirtilen özelliği olasılık olarak taşıyabildiğini ifade eden önermelerdir. Örneğin: “Ayça bugün buraya gelebilir.”

Öznenin yüklemi zorunlu bir şekilde taşıdığını ifade eden önermelerdir. Örneğin: “Başarı isteyenlerin, sorumlu olması gerekir.”

Öznenin yüklemi deney ve gözlemle ispatlanmış bir şekilde kendisinde taşıdığının ifade edildiği önermelerdir. Örneğin: “İnsan, omurgalıdır.”

Bu tür önermelerin ortak özelliği basit önerme olmalarıdır. Öznenin yüklem ile ilişkisini bildirmektedir. Ancak, biçime değil de anlama göre değerlendirme yapıldığı için, kimilerince mantığın konusu dışında tutulmuştur.

Öznenin yüklemde ifade edilen özelliği nereye veya ne zamana kadar taşıdığını/taşıyacağını belirten önermelerdir. İfade edilen anlamın tam tersini gizli olarak taşımaktadır. Örneğin : “Bu takım, son dört maçtır galibiyet yüzü görmedi.” (Dört maç öncesine kadar galibiyet alabiliyordu.). “17 Ağustos’tan sonra her şey değişti.” (17 Ağustos’tan önce her şey başkaydı.)

İçlerinde “en”, “en çok”, “daha çok” gibi ifadelerle kurulan önermelerdir. Bu önermelerde “Öznenin bulunduğu gruptaki diğer elemanlar yüklemin ifade ettiği özelliği barındırırlar.” ifadesi ile “ama özne, en çok barındırır.” ifadesi gizli olarak bulunmaktadır. Örneğin: “Bu olaya en çok o şaşırdı.” (diğerleri de şaşırdı) “Bu araba en hızlısıdır.” (diğer arabalar da hızlıdır.)