Vücudumuzdaki vitaminler

İnsan organizması, metabolizma açı­sından önemli olan karbonhidrat, prote­in, yağ ve mineral maddeleri diyet kay­naklı besinlerden alır. Bu maddelerin vü­cudumuzda hangi amaçlar için kullanıla­cağı, bunlara ne kadar gereksinim olduğu, metabolizmaya dahil olduktan sonra hangi yollarla kullanılacakları ve hangi şekilde vücuttan atılacakları, günümüz­de izlenebiliyor. Bunların yıkım yolları sonunda oluşan son ürünleri (kanda, id­rarda ve diğer vücut sıvılarında) analitik yöntemlerle ölçülebilirken, vitaminlerin vücuttaki miktarlarını, bunların yıkımıyla açığa çıkan metabolitlerin kan, idrar ve değişik vücut sıvılarındaki düzeylerini sağlıklı olarak ölçmek, diğerleri kadar kolay değil. Vitaminlerin metabolizmada­ki yıkımları sonunda açığa çıkan ürünle­ri pratik olarak ölçmek, ileri analitik yön­temleri ve uzun bir analiz sürecini gerek­tirmekte ve bu da pratik olarak da müm­kün olmamakta. Bu nedenle, insan vücu­dundaki vitaminlerin durumunu kesin olarak belirlemek oldukça zor. Vitamin­lerin büyük çoğunluğunun organizmada­ki yarılanma süresinin kısa oluşu, her bi­rinin birden çok son ürüne yıkılması, kan ve değişik dokulardaki dağılımları­nın farklı olması gibi etkenler, bu zorlu­ğun nedenleri arasında yer almakta. Bu yüzden bazı vitaminlerin doğrudan kan ya da dokulardaki düzeylerini ölçmek ye­rine, bir fikir sahibi olmak için, bu vita­minlerin yapılarına katıldıkları enzimle­rin düzeylerine bakılıyor. Bütün bu ger­çeklere karşın, pratikte kolay olması ne­deniyle, vücuttaki vitaminlerin durumunu tam olarak yansıtmasa da vitamin dü­zeylerine çoğunlukla kan örneklerinde bakılmaya devam ediliyor.

Kaynak: Prof. Dr. Cemil Çelik (TÜBİTAK Başkan Danışmanı), “Sağlıklı yasamın vazgeçilmezleri – Vitaminler”,  Bilim ve Teknik, Mart 2005.